Folklorist Ahmet Edip Uysal’ın 1966′da yurtdışında hazırlayıp sunduğu, Türk halk müziğinden örnekler verdiği açıklamalı bir program. Programı internet üzerinden dinlemek için buraya, indirmek için buraya tıklayın. Program dili İngilizcedir.

A radio programme prepared by folklorist Ahmet Edip Uysal in 1966. Folk songs from almost all regions of Turkey are played and explained. Click here to stream, or click here to download. The programme is prepared in English.

Programda çalınan türküler/Songs played in the programme:

Kara koyun havası

Meyle uzun hava

Baş bar

Davul – zurna oyun havası

Âşık havası

Guguk boğazı

Bozlak

Avşar bozlağı ve zeybeği

Sökün ayı geldi

Silifke Keremi

Varın söylen Urfani’ye

Yayla yolları

Köroğlu

Genç Osman

Menevşesi tutam tutam

Zeybek

Hafız Osman Öge – Muhalif Tatyan

24 Haziran 2009 Çarşamba

Şehir muhiti halk müziğine güzel bir örneği Hafız Osman Öge’den dinliyoruz. Sözleri Fuzuli’ye ait, müziği ise anonim. Tatyan formundaki esere klarnetiyle muhtemelen Şükrü Canaydın eşlik etmiş.

sözleri için: http://turkudostlari.net/soz.asp?turku=18101

Hafız Osman Öge – Muhalif Tatyan

Hafız Osman Öge

Hafız Osman Öge

Yoğurt Çaldım Kazana, Afyonkarahisar Valiliği’nin isteği üzerine Hüseyin Yaltırık ve Servet Yaşar tarafından yapılan derleme çalışmasında kaydedilen, kadınlara mahsus bir oyun havası. Oyun havasına Hasan Özdemir cümbüşü, Günhan Özmen kemanı, Şükrü Özdemir klarneti ve Hüseyin Özdemir darbukasıyla eşlik ediyor.

Sözleri için: http://www.turkudostlari.net/soz.asp?turku=18648

Lol lol losun yeşil yar

Fistanını sürü yar

dizelerindeki kafiye bozukluğu, Afyonkarahisar civarlarında artık “devşir-” fiilinin kullanılmadığını veya yaygınlığını yitirdiğini gösteriyor.

Pınar Halaç, H. Rıfat Aydemir, Hasan Özdemir, Ahmet Şahbaz – Yoğurt Çaldım Kazana

Pınar Halaç

Pınar Halaç

H. Rıfat Aydemir

H. Rıfat Aydemir

Ahmet Şahbaz

Ahmet Şahbaz

Balıkesir’in Dursunbey ilçesi Saçayak köyüne ait bu kayıt, 1950′lerin sonu-1960′ların başında yapılmış. Cümbüş, keman ve darbuka eşliğinde yapılan bu kayıtta, Güney Marmara’da yaygın bir şekilde bilinen Güzelim Ah Sürmelim türküsü okunuyor.

Bu türkünün ayırd edici özelliği, nakaratının abcb kafiye düzeninde olmasıdır. Bu tarz türkülerin nakaratlarının ilk dizesi, bu türküde olduğu gibi “Güzelim ah sürmelim” olabileceği gibi, “Güzelliğim güzelliğim”, “A güzelim a kibarım” gibi ibarelerden de oluşabilir.

Bu tarz nakaratlara bazı örnekler:

Güzelliğim güzelliğim/Dur beraber gidelim/İkimizi bir görmüşler/İnkar bari edelim

Güzelliğim güzelliğim/Mendil dolu leblebi/Başımdaki kara duman/Sürünüp de gitmedi

A güzelim a kibarım/Tarlaların motoru/Gözlerime uyku girmez/A kız senden ötürü

A güzelim a kibarım/Bura Keles değil mi/Nere varsam sürmeli yarim/El kapısı değil mi

Türkünün esas dörtlükleri ise yedili heceyle yazılmış manilerden meydana gelir.

Türkünün sözleri:

-1-

Şu dereniñ daşları

Ötüşüyor guşları

Nerde güzel gelin varsa

Giyer Türkmen(?) daşları(?)

nakarat:

Güzelim ah sürmelim

Ni dedim de darıldıñ

Gicelerin ayasında

Kendin geldiñ sarıldıñ

-2-

?

Oturmuş koyağına

Oğlan güzel olursa

Yar (Gız) gelir ayağına

nakarat:

Güzelim ah sürmelim

?

Uçar guşlar uçmaz oldu

Kimden yaptıñ(?) selamı

-3-

Minarenin uşları

Çıkamam yokuşları

Gül dolmuş (Domurmuş) da akıyor

Gül memenin uşları

nakarat:

Güzelim ah sürmelim

Çalınıyor davullar

Böyle midi gostak Kerim(?)

Gurduğumuz gaviller

-4-

Kiremit bacaları

Geymiş alacaları

Nerde güzel gelin varsa

Gebersiñ gocaları

nakarat:

Güzelim ah sürmelim

Daştan atladım daştan

Gelcem dedin gelmedin

Niye çıkardın baştan

Bu tarzdaki bir türküyü Muzaffer Sarısözen Denizli’nin Çivril ilçesinden, Ali Canlı da Konya’nın Akşehir ilçesinden derlemiştr. Türkünün bu yörelere Güney Marmara’dan taşınmış olması mümkündür.

Saçayak Köyü Yöre Ekibi – Güzelim Ah Sürmelim

Not: Türkü sözlerindeki soru işaretleri anlaşılmayan sözlerin yerine konmuştur. Parantez içindeki soru işareti ise, yanına yazıldığı kelimenin doğru olmayabileceğini gösterir.

Saçayak Köyü

Saçayak Köyü

“Uzun yıllar İstanbul Radyosu koro şefliği ve solistliği yapan Radife Erten, Türk musikisinin en ilginç hanım sanatkarlarından biridir. “Mavili” plağının etiketinde belirtildiği gibi pek çok geleneksel ezgiyi unutulmaktan kurtarmış ve radyo repertuarına kazandırmıştır. Başta İstanbul türküleri olmak üzere mani, semai, gibi geleneksel ve kökleri halk musikisine uzanan pek çok eseri derleyerek, uzun yıllar radyoda okumuş yönettiği korolara ve solistlere okutmuştur. Kendisi de taş plaklara Hafız Aşir’in bu tür plaklarından 40-45 yıl sonra bu eserleri okuyarak hatırlanmasını ve yeniden sevilmesini sağlamıştır. Özellikle ‘Mavili’ ile büyük bir başarı elde eden sanatçı halk arasında çok sevilmiş ve bu eserle özdeşleşmiştir.”

Kalan Müzik’in 1900′den 2000′e Yüzyıllık Ses Kayıt Tarihimize Müzikle Yolculuk yapımında Radife Erten’in (1923-) halk müziğine katkısı böyle anlatılmış. Ancak yaptığı derlemelerin ses kayıtlarının da olup olmadığını herhangi bir kaynaktan tespit edemedim.

İstanbul, Anadolu ve Rumeli türkülerinin kesişim noktasıdır. İstanbul türkülerinin birçoğu, başka yörelerden gelip İstanbulluların belleğine yerleşmiştir. Erten’den dinleyeceğiniz “Dalda Çıkmış Bir Elma” türküsü de aslında Konya kaynaklıdır.

sözleri için: http://www.turkudostlari.net/soz.asp?turku=18177

Radife Erten – Dalda Çıkmış Bir Elma

Radife Erten
Radife Erten